November 13, 2018

September 27, 2017

November 15, 2016

Please reload

Recent Posts

iDeals

September 27, 2017

1/1
Please reload

Technologie en onze toekomst

Wat is jouw visie op robotisering?
Dat is geen gemakkelijke vraag om te beantwoorden. Dit omdat we natuurlijk geen glazen bol hebben om in de toekomst te kijken, maar ook omdat de snelheid waarmee technologie zich nu ontwikkelt zorgt voor een disruptie. Hiermee bedoel ik: normaal gesproken kun je ontwikkelingen vanuit het verleden doortrekken (extrapoleren) naar de toekomst. Dit betekent dat je op basis van berekeningen en slim nadenken kunt voorspellen hoe de toekomst er ongeveer uit gaat zien. Je doet een lineaire voorspelling. Je trekt de ingezette lijn uit het verleden door naar de toekomst. In het geval van robotisering ligt dit wat anders. Doordat er verschillende technologische ontwikkelingen samenkomen en doordat de technologie zich exponentieel snel ontwikkelt is deze manier van voorspellen lastig.

 

Ontwikkeling van technologie
Wat zou je er dan wel over kunnen zeggen? Als eerste de ontwikkeling van technologie. Zoals mogelijk bekend bestaat er de wet van Moore. Deze wet zegt dat elke 18 maanden het aantal transistors op een chip verdubbelt. Dit betekent in gewoon Nederlands: elke anderhalf jaar wordt een computer een keer zo snel (tegen dezelfde kosten). Dit betekent (als je kijkt naar het verleden) dat een computer ter grootte van een gemiddelde huiskamer net zo snel was 5 jaar geleden als een iPhone 7 nu is. Verdubbel je elk jaar de snelheid van een computer dan krijg je een exponentiele curve. Dit betekent dus dat een computer uiteindelijk heel erg slim, misschien wel slimmer dan mensen, gaat worden. Zou dat kunnen? Recent heeft een computer (Deepmind van Google) een spelletje GO gewonnen van mensen door heel slim te spelen, slimmer dan de mens. Een computer gaat zelfstandig kunnen denken en leren (ook wel deeplearning genoemd). Een computer wordt een kunstmatige intelligentie (Artificial Intelligence).

 

Verschillende technologieën komen samen

Naast dat computers steeds sneller en slimmer worden zijn er nog een aantal ontwikkelingen. Denk bijvoorbeeld aan Nanotechnologie. Robots, machines worden steeds kleiner. Een nanometer is vele malen kleiner dan de doorsnede van een haar. Erg klein dus. Nu moet je je eens voorstellen dat op deze hele kleine schaal (op het niveau van atomen) je hele kleine robotjes kunt maken. Zo klein dat ze niet te zien zijn zonder microscoop.
Daarnaast is er de ontwikkeling van Virual Reality, 3D printing, 4D printing, slimme sensoren, zonne-energie, gratis energie, big data, etc.. Al deze technologieën komen op dit moment en de komende jaren samen. Als je je dit enigszins kunt voorstellen dan kun je ook bedenken dat dit een enorme disruptie (ontwrichtende beweging) gaat hebben op heel veel dingen. De eerste voorbeelden zijn er al: de zelfrijdende auto. Hierin zit de technologie van auto’s gecombineerd met sensoren en kunstmatige intelligentie. De auto kan zich zelfstandig door het verkeer bewegen en leert daar continue van. De auto is een robot op wielen geworden. Een ander voorbeeld dat wij al kennen is: Siri op je iPhone. De nanotechnologie (in de iPhone) gecombineerd met big data (waar Siri op draait), een hele snelle computer (de iPhone) en kunstmatige intelligentie zorgt ervoor dat we bijna elke vraag door Siri beantwoord kunnen krijgen.

 

Zelfbewustzijn
Iets verder weg zijn slimme computers die zelf kunnen nadenken. Kan dit? Misschien. Wat daarvoor nodig is is wat de mens tot nu toe uniek maakt: zelfbewustzijn. Ben je je bewust dat je bestaat en dat er een omgeving is die jou beïnvloed en die jij kunt beïnvloeden. Computers worden steeds slimmer en de verwachting is dat we over 5 tot 10 jaar de eerste computers hebben die zelfbewustzijn hebben. Stop je deze technologie in een robot die op een mens lijkt, dan krijg je dus hele slimme robots die kunnen functioneren als mensen (zie de film Ex Machina). Nu zijn er discussies gaande wat de mens dan nog uniek maakt. Men zegt dat dat unieke eigenschappen zijn zoals: emotie tonen, empathisch vermogen, creativiteit en nu nog zelfbewustzijn. Maar als de technologie zich exponentieel ontwikkeld dan zou je kunnen stellen dat deze eigenschappen van mensen over 20 jaar door technologie / computers ook overgenomen kunnen worden. De vraag is dan, waar staan wij als mensen nog? Zijn wij dan nog nodig, want de machines, robots, zijn zo slim dat ze meer en alles sneller kunnen dan mensen. Als we in dit stadium aankomen dan noemt men dit Singulariteit.

 


Beangstigend

Dit alles klinkt wat beangstigend. Er komen vragen naar boven als: zullen robots ons overnemen, hebben we straks nog bestaansrecht? Gekke vragen? Ja misschien wel, maar de mogelijkheid dat dit gaat gebeuren is zeer groot. De vraag die we ons zouden moeten stellen is een meer filosofisch/ethische vraag: willen we dit wel? Willen we dat machines slimmer worden dan mensen? Een andere vraag die gesteld wordt: gaan robots mensen vervangen, moeten we daar bang voor zijn? Een betere vraag is: hoe kunnen mens en robot elkaar versterken? Kunnen mensen en robots zo veel aan elkaar toevoegen dat ze complementair worden? Dit zie je nu al gebeuren. Vroeger was dit de bril. Een extern ding dat je toevoegt aan de mens waardoor de mens beter kan gaan zien. Nu is dat: een contactlens die het oogvocht van de mens meet en naar je smartphone een bericht doet over de glucosewaarden in je traanvocht, dit is uitermate behulpzaam voor diabetespatiënten. Het gaat al verder: er zijn nu ongeveer 500 mensen in Nederland die een chip (nanochip) onder hun huid hebben waar ze allerlei dingen mee kunnen meten en doen. Ze kunnen er deuren mee open maken, ze kunnen er gegevens op opslaan. Dit fenomeen noemt men: quantified self. Het samenvloeien van mens en machine. In de nabije toekomst verwacht men zulke kleine robotjes (nanobotjes) te kunnen maken die je inslikt met een kleine pil en die vervolgens door je hele lichaam gaan om ziekten te bestrijden en je gezonder te maken. Dit zal niet lang meer duren.

 

Disruptie
Kortom alle technologieën komen samen en daardoor ontstaat een disruptie. Deze disruptie zorgt ervoor dat bestaande bedrijven, markten en economieën anders gaan functioneren. De zelfrijdende auto zorgt voor een disruptie in alle beroepen waar een chauffeur achter het stuur zit. Waarom hebben we straks nog taxichauffeurs nodig als de auto zelf kan voorrijden en je naar de plaats van bestemming kan brengen? Waarom hebben we straks nog vrachtwagenchauffeurs nodig als de vrachtwagen zelf van het distributiecentrum naar de winkel toe rijdt? Hier zie je de invloed van technologie (van robots, want dat is een zelfrijdende auto eigenlijk) op werk. Veel mensen zullen hun werk verliezen. Er zal gewoonweg minder werk komen voor mensen.

Natuurlijk zullen er mensen zijn die de robots moeten bouwen en programmeren, dit levert nieuw werk op. Maar de snelheid waarmee de technologie ontwikkelt gaat sneller dan dat wij nieuwe banen kunnen bedenken. Uiteindelijk (in de tijd van singulariteit) zal de robot zo slim zijn dat hij zelf robots kan maken. En door de deeplearning-technologie zal de robot zichzelf of andere robots kunnen programmeren. Daar zijn dan geen mensen meer voor nodig. Deze ontwikkeling zal je gaan meemaken op alle werkgebieden. Bij de één wat sneller dan de ander. Een creatief beroep zal pas over 20 jaar vervangen worden door robots. Alhoewel er nu al slimme robots zijn die muziek kunnen componeren en schilderijen kunnen maken.

 

Onze toekomst
De vraag die je dan kunt stellen: wat moeten wij mensen nog doen? Als er straks bijna geen werk meer is. Dan hebben wij veel meer tijd over om leuke dingen te doen. Maar… hoe kom ik dan aan geld als ik geen baan meer heb, hoe kan ik dan dingen kopen? Twee antwoorden daarop: in de politiek is nu de discussie gaande of er dan geen basisinkomen moet komen voor iedereen. Dit heeft  echter wel enorme economische gevolgen. Ook de economie wordt ontwricht. Want wat gebeurd er bijvoorbeeld als straks door nieuwe technologieën er zo veel energie opgewekt kan worden dat het gratis is? Het principe van de economie is gebaseerd op schaarste, op vraag en aanbod. Als er straks meer energieaanbod is dan vraag, dan wordt energie gratis. Maar als energie gratis wordt, wat doet dat met de energiebedrijven, met energiebelasting etc.. Heel veel vragen die we nu voor ons zien.
Een tweede antwoord op het geldgebrek als je geen baan meer hebt: heb je nog wel geld nodig? Energie wordt gratis, je kunt je eigen groente laten groeien in je nanokoelkast van Bosch en je kunt zelf je spullen printen op de 3d printer. Je zult in ieder geval veel minder geld nodig hebben om te leven.  

 

Welke vraag stellen we?
Gaat dit echt gebeuren? In theorie kan het allemaal en de eerste voorbeelden zien we nu al. Een vraag die we onszelf altijd moeten blijven stellen: willen we dit met z’n allen? En een andere vraag is: hoe kunnen we het niet als tegenstelling zien: mens tegenover robot, maar: hoe kunnen mensen en robots samenwerken en elkaar versterken?
Daarover moeten we met elkaar de discussie blijven voeren. We zullen kritische vragen moeten blijven stellen. Laten we samen Verder Denken over onze toekomst.

 

Dit artikel is geschreven door Eric Buffinga

 




 

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

Featured Posts